De Harland Prijs schrijfwedstrijd komt er weer aan. Inzenden kan vanaf 11 september en de deadline is op zondag 11 oktober. De hoofdprijs is 1.000 euro en publicatie in een ebook op Hebban. Lees het aankondigingsartikel, kijk het reglement goed na (zie ook de tip van Pam hieronder) en ga schrijven! Je hebt nog tweeënhalve maand de tijd.
Voor het zover is laten we de winnaar van de vorige editie aan het woord over haarzelf, het winnende verhaal, haar schrijfproces, en wat zij zelf graag leest.
Foto: Riske de Vries
Ik ben Pam Hage. In het dagelijks leven ben ik een geodata-analist, maar buiten werktijd ben ik een veelzijdige creatieveling. Ik creëer graag fantasykostuums, illustraties en dus ook verhalen. Mijn debuut is Sterrenduister, een sciencefantasyroman waarmee ik de manuscriptenwedstrijd van uitgeverij Zilverspoor heb gewonnen. Ik woon in de Achterhoek samen met een Viking en huisdraak Juul.
Foutmelding 404
‘Foutmelding 404’ speelt zich af in de nabije toekomst, waar kunstmatige intelligentie niet meer weg te denken is uit het dagelijks leven. Mensen kunnen mentaal communiceren met een AI, waardoor zelf nadenken amper nog nodig is. Ook Valerie, een docente Nederlands, heeft zo’n mentale AI-assistent, al wil ze liever dat haar leerlingen iets leren ‘op de ouderwetse manier.’ Ze is echter de jongste niet meer. Wanneer ze met pensioen gaat, heeft haar AI niet langer toegang tot de database van haar school. Data worden van het interne geheugen van haar AI-assistent gewist – alleen ziet het systeem niet het verschil tussen de data van de school en de herinneringen van Valerie. Elke ervaring die of elk stukje kennis dat te maken heeft met onderwijs, van namen van leerlingen tot literatuur, raakt ze kwijt. Valerie probeert dit terug te draaien, maar het grote, kapitalistische techbedrijf achter haar AI is nou niet bepaald behulpzaam…
Door Martijn Lindeboom
Prijsuitreiking 2025
Was het te zien? Haha! Tja, ‘Foutmelding 404’ is simpelweg niet mijn persoonlijke favoriet. Mijn tot dan toe beste resultaat bij de Harland Prijs was de zesde plek – ik kon dat podium ruiken, dus – en dat verhaal vond ik veel beter, dus ik schatte mijn kansen voor een plaats binnen de top vijf nou niet hoog in. Daarnaast is het onderwerp van mijn verhaal, AI, veel in het nieuws en ik was bang het niet origineel genoeg zou zijn. Er waren vast tal van inzendingen die met AI aan de haal zouden gaan, dan val je minder snel op.
Dit verhaal krijg je wanneer je het leven van mijn vriend kruist met een aflevering van Black Mirror. Dat is een Netflix-serie met losstaande verhalen die zich vaak afspelen in de nabije toekomst, met ontzettend goede, vaak horrorachtige of dystopische plottwists waar je wel even wakker van blijft liggen. Het idee dat je herinneringen verdwijnen achter een betaalmuur, of iets vergelijkbaars, is bij het kijken van die serie is ontstaan.
Dat idee alleen vormt geen verhaal. Een hoofdpersoon is ook wel handig om te hebben. De jury houdt van lezen; wat als ik nou een hoofdpersoon bedenk die dat ook doet? En die liefde wil delen met anderen? Zo kwam ik al vrij snel uit bij een docent Nederlands. En mijn vriend is ook docent – voor een ander vak, maar toch, het gaf inspiratie genoeg. Hij komt met genoeg verhalen thuis waaruit blijkt dat sommige leerlingen liever ChatGPT gebruiken dan dat ze zelf nadenken. Vanaf dat moment klikte het hele verhaal in elkaar.
De hoofdpersoon bespreekt een boek aan het begin van het verhaal. Dat is Anno 2065: een blik in de toekomst van Pieter Harting, een sciencefictionverhaal van Nederlandse bodem dat in de 19e eeuw is geschreven. Ik heb het ook gelezen en het is echt zo leuk om te zien wat iemand uit het verleden dacht over de (voor hen) verre toekomst. Ik zou wel willen weten hoe de mens van de verre toekomst kijkt naar onze sciencefictionschrijfsels. Kunnen wij wel de toekomst goed voorspellen, of zitten we er compleet naast en zijn onze ideeën vooral vermakelijk?
Ik merk dat ik ‘s ochtends het beste schrijf, dan ben ik nog fris. Ik probeer dan plotholes aan te pakken, of een verhaal een flink stuk uit te denken. Ik ben alleen totaal geen ochtendmens. Vroeg opstaan is stom. Punt. Dus uiteindelijk schrijf ik vooral ‘s avonds, na mijn werk, en hoop ik dat ik nog een beetje creatieve energie over heb.
Sterrenduister
Grappig, voor mij zijn die verschillen niet zo groot. Sterrenduister heeft sterke fantasy-elementen, maar je struikelt ook over de wetenschappers. Dus als je de ‘science’ in ‘sciencefiction’ een beetje letterlijk neemt, is Sterrenduister een mix tussen SF en fantasy. ‘Foutmelding 404’ volgt mensen met juist bar weinig verstand van wetenschap en technologie. Die technologie is belangrijk voor het plot, maar de focus ligt vooral op de persoonlijke problemen die erdoor ontstaan. De wetenschap en techniek erachter verdwijnen naar de achtergrond. Het verschil zit vooral in de tijdsperiode voor mij. Als ‘Foutmelding 404’ een ‘near future’ is, dan zou je Sterrenduister haast een ‘near past’ kunnen noemen. De wereld van Sterrenduister is weliswaar verzonnen, maar veel wetenschap is echt. Het kennisniveau loopt alleen een eeuw achter op dat van ons.
Welk genre mijn voorkeur heeft hangt heel erg af van de lengte van het verhaal. Hoe langer het verhaal, hoe sterker mijn voorkeur voor fantasy wordt. Bij een kort verhaal, zeker voor een wedstrijd, moet je het doen met minder woorden. Je hebt weinig ruimte om een uitgebreide wereld neer te zetten. Bij een roman is die ruimte er wel. Daar maak ik graag gebruik van, wereldbouw is immers hartstikke leuk om te doen!
Door tekenen ben ik gaan schrijven! Als kind bedacht ik genoeg verhalen, maar aan schrijven deed ik niet. Ik tekende de personages en scenes. Ik maakte hooguit strips (telt dat als schrijven?). Sommige personages bleven constant terugkomen in mijn tekeningen. Ze kregen steeds meer diepgang en werden te ingewikkeld om te onthouden. Alles uittekenen zou knetterlang duren, dus ik moest hun verhalen opschrijven.
Mijn hobby’s zitten elkaar wel een beetje in de weg qua tijd. Er is maar een ik, met een beperkt aantal uren aan vrije tijd, dus ik moet kiezen waar ik die uren voor inzet. Soms kan ik niet wachten tot ik mezelf kan klonen, haha!
Jemig, eentje maar? Nou vooruit, er is namelijk maar een ding waar je echt op moet letten: de reglementen. Het zou toch zonde zijn wanneer je prachtige verhaal wordt gediskwalificeerd omdat je net een paar woordjes boven het maximale aantal zit, bijvoorbeeld?
Ik mis een beetje de focus voor lange verhalen op het moment, dus ik houd het even bij korte schrijfsels voor wedstrijden. Het lijkt me leuk om korte verhalen als bundel uit te brengen, maar daar moet ik mijn uitgever nog lief voor aankijken hoor! In de toekomst wil ik ook weer lange verhalen schrijven. Er is een Harland-verhaal dat ik wel als boek zou willen zien – en nee, het is niet ‘Foutmelding 404’.
Mistflarden en moordjuweeltjes
Toegegeven, ik heb nog niet alle verhalen uit deze bundel gelezen, maar wat ik voorbij heb zien komen is geweldig. Goede duistere fantasy met een Nederlands tintje. Maar goed, dit is Sophia Drenth, ik hoef niet uit te leggen hoe goed die wel niet kan schrijven. En er staan niet alleen mooie woorden in het boek, maar ook prachtige kleurenillustraties, een voor elk verhaal.
Project Hail Mary
Technisch gezien heb ik het boek al een paar jaar geleden gelezen, maar dit jaar is ook de film uitgekomen. Het is een geweldig SF-verhaal met veel natuurkunde, al kan ik niet veel over het plot vertellen zonder spoilers. Lees vooral de flaptekst niet, want zelfs die vond ik al te veel verklappen. Begin vooral bij de eerste zin, die heeft bij mij ervoor gezorgd dat ik ook de rest van het boek ging lezen: ‘Wat is 2 + 2?’
Isles of the Emberdark
Ik zou dit boek niet aanraden aan lezers die deze schrijver nog niet kennen. Er komt best wel wat wereldbouw uit Sandersons Cosmere-universum voorbij, dus kennis van Mistborn en de Stormlight Archive is wel handig. Maar dit is een leuk, op zichzelf staand verhaal met zowel sciencefiction- als fantasy-elementen. Magie komt van speciale vogels, maar ze worden bedreigd wanneer technologisch geavanceerde volken van andere planeten die vogels voor zichzelf willen hebben. Hoe boks je op tegen zulke grootmachten als jouw wereld lang niet zo ver ontwikkeld is?
Dungeon Crawler Carl
De hoofdpersoon, Carl, belandt met de kat van zijn ex in een soort Dungeons & Dragons-achtige wereld waarbij hij en andere mensen moeten overleven terwijl het hele universum meekijkt. Dit is misschien niet een boek voor iedereen, je moet immers een beetje tegen de absurditeit kunnen. Het is lekkere lompe humor over lekker lomp monsters neerhoeken. De kat, Princess Donut, is voor mij het hoogtepunt van het verhaal. Het Engelstalige audioboek verdient ook een compliment: ik viel van mijn stoel toen ik me realiseerde dat er echt maar één stemacteur was!
